Pellet smoker IoT oplossingen zelfbouw tips gids

Stel je voor: je hebt je Traeger Timberline XL of je Pit Boss Navigator aanstaan voor een 12-uurs brisket.

Het is koud, regent pijpenstelen en jij zit gezellig binnen. Op je telefoon check je de kerntemperatuur van het vlees en de kamertemperatuur van je grill. Dan merk je dat de houtpellets bijna op zijn. Zonder op te staan stuur je een seintje naar je partner: "Kan je nog een zak houtpellets uit de schuur halen?".

Dat is de droom, en die is makkelijker te bouwen dan je denkt. Je hoeft niet meteen een Weber SmokeFire met ingebouwde WiFi te kopen. Je kunt je bestaande pellet smoker gewoon slimmer maken.

Wat is een IoT oplossing voor je pellet smoker?

IoT betekent simpelweg "Internet of Things". Het klinkt duur en ingewikkeld, maar het is eigenlijk gewoon je barbecue verbinden met het internet.

Je bouwt een soort slimme stekker of een extra computerje dat je pellet smoker kan besturen en in de gaten houden. Waarom zou je dat doen? Omdat de standaard controllers van veel merken nogal beperkt zijn.

Zeker bij de goedkopere Pit Boss modellen of oudere Traegers kan de temperatuur nogal schommelen.

Met een eigen IoT-oplossing kun je veel strakker sturen. Het doel is tweeledig: monitoring en controle. Monitoring betekent dat je overal ter wereld kunt zien wat er gebeurt.

Zit je lekker op het terras of ben je boodschappen aan het doen? Je telefoon piept: "Kamertemperatuur is 5 graden te laag".

Controle betekent dat je kunt ingrijpen. Je kunt de aan/uit-knop van je ventilator (de fan) overnemen, waardoor je de temperatuur tot op de graad precies kunt regelen.

Geen gezoek meer aan die draaiknop.

De kern: hoe werkt het eigenlijk?

Een pellet smoker werkt best simpel. Er zit een brander in (de fire pot), een ventilator (de fan) die zuurstof geeft, en een rooster dat de pellets uit een hopper in de brander gooit.

De fabriekscontroller bepaalt hoe snel dat rooster draait. Wij gaan die fabriekscontroller omzeilen.

We sluiten een eigen schakelaar aan op de ventilator en de motor van het rooster. Die schakelaar heet een relais. Je kunt een pellet smoker eigenlijk zien als een soort oven die je aan en uit zet om een temperatuur te bereiken. Om dit te bouwen heb je een paar dingen nodig.

Een microcontroller, bijvoorbeeld een ESP32. Dat is een klein printje van een paar euro dat WiFi heeft.

Je sluit temperatuursensoren (thermokoppels van RVS) aan op deze ESP32. Die sensoren stop je in je vlees (kern) en in de barbecue (kamertemperatuur). Vervolgens sluit je een stukje dat een 'Solid State Relay' heet aan op de ESP32.

Dit is een schakelaar zonder bewegende delen die de stroom naar je ventilator of motor kan onderbreken of doorlaten. Als de sensor ziet dat de temperatuur te laag is, stuurt de ESP32 een signaal naar het relais.

Het relais zet de ventilator even aan. De ventilator blast zuurstof op de gloeiende pellets, de temperatuur stijgt.

Is het te warm? De ESP32 doet niets, de ventilator gaat uit, de temperatuur zakt. Je maakt eigenlijk je eigen PID-regelaar. Dit is precies hetzelfde systeem als wat duurdere modellen zoals de Weber SmokeFire of Traeger Ironwood doen, maar dan zelf in elkaar gezet.

De hardware: wat koop je en voor hoeveel?

Laten we concrete keuzes maken. Je wilt iets dat betrouwbaar is en niet de hoofdprijs kost.

De basis is de ESP32. Zoek op "ESP32 DevKitC".

Die kosten ongeveer €8 tot €15. Dit is je brein. Dan de sensoren. Koop goede RVS thermokoppels met een MAX6675 module.

Goedkope K-type sensoren zonder bescherming gaan kapot door het rook en vocht. Reken op €10 tot €15 per stuk. Je hebt er minimaal twee nodig: één voor de kamertemperatuur en één voor je vlees. Voor de schakeling heb je een Solid State Relay (SSR) nodig.

Let op: je pellet smoker verbruikt best wat stroom (meestal 220V). Koop een SSR die minimaal 25A en 220V aankan.

Een Goobay SSR kost zo'n €10. Ook belangrijk: een voedingsadapter voor je ESP32 (5V USB) en een veiligheidskastje (een IP65 dozen) om de electronica in te bouwen.

Je wilt namelijk niet dat er vet of rook in je printje komt. De totale kosten voor de onderdelen liggen vaak onder de €60. Dat is een schijntje vergeleken met een nieuwe Traeger met WiFi.

Een andere optie is de 'DIY Controller' kit van ThermoWorks, of een FireBoard.

Die zijn wel duurder (rond de €200) maar zijn wel kant-en-klaar. De echte zelfbouwers kiezen voor de ESP32 route. Als je een Pit Boss hebt, let dan op dat je de originele 'hot rod' en fan misschien moet behouden.

Je schakelt namelijk de besturing van de fan, niet direct de hittebron. Je maakt eigenlijk een 'add-on' die bovenop je bestaande systeem ligt.

Tip: Begin klein. Koop de onderdelen los, solderen ze even op een breadboard (proefplankje) en kijk of je de temperatuur kunt uitlezen op je telefoon via een app als Blynk of Home Assistant. Ga pas solderen als het werkt.

Software: de magie achter de schakelaar

Zonder software doet je slimme barbecue natuurlijk niks. De programmeertaal die we gebruiken is Arduino IDE of PlatformIO.

Dit is gratis te downloaden. Er zijn al talloze scripts (code) geschreven door hobbyisten specifiek voor pellet smokers. Zoek op GitHub naar "ESP32 BBQ controller" of "PID controller pellet smoker".

Je hoeft de wielen niet opnieuw uit te vinden. Je past de code aan met je eigen WiFi wachtwoord en de pinnen van je ESP32.

Je wilt een apparaat dat je kunt bedienen via je telefoon. Vroeger was dat lastig, tegenwoordig kun je heel makkelijk een webserver op de ESP32 zetten.

Typ in je browser het IP-adres van je barbecue en je krijgt een simpele pagina te zien met knoppen: "Start", "Stop", "Target 120°C". Wil je dat vanaf de andere kant van de stad doen? Dan koppel je het aan Home Assistant (als je dat al hebt) of gebruik je een dienst als ThingSpeak of MQTT. De uitdaging zit hem in de PID-regeling.

Je moet instellen hoe snel je ventilator reageert. Te agressief en je temperatuur gaat op en neer als een jojo.

Te traag en het duurt uren voordat hij op temperatuur is. Dit heet 'tunen'. Dit doe je door te experimenteren. Start met een simpel script dat alleen een doeltemperatuur aanhoudt.

Als je brisket op 110°C moet zijn, en je kamertemperatuur is 100°C, moet de fan harder werken.

Je code moet hier slim op reageren.

Praktische tips voor je zelfbouw pellet smoker

Veiligheid gaat boven alles. Je werkt met 220V en met vuur.

Gebruik altijd een aardlekschakelaar. Bouw je electronica in een afgesloten kunststof doosje.

Plaats dit doosje ver van de hittebron (minimaal 30 cm van de brander). Vet en rook zijn de vijand van je electronica. Gebruik hittebestendige kabels voor de sensoren die in de barbecue lopen.

Een standaard USB-kabel smelt als ie tegen de behuizing van je Pit Boss aanligt. Denk na over de stroomvoorziening. Je pellet smoker heeft vaak maar één stopcontact nodig. Je ESP32 heeft een USB-stekker nodig.

Je kunt een simpel verdeelstekertje gebruiken, maar zorg dat je ESP32 en je adapter niet in de regen staan.

Een handige truc: sluit je ESP32 voeding aan op de vaste spanning van je garage, maar zorg voor een goede onderbreking. Test je systeem eerst zonder vlees.

Zet je pellet smoker aan met je zelfgebouwde controller en vergeet niet je pellet smoker app notificaties goed in te stellen. Kijk of de temperatuur stabiel blijft rond de 120°C of 150°C. Schrijf de waardes op.

Zie je grote schommelingen? Pas je PID-waardes aan in de code (de P, I en D waarden).

Als je tevreden bent, leg je je favoriete stuk vlees erop. En dan: genieten. Je hebt nu een pellet smoker die je vanuit je luie stoel kunt bedienen, terwijl je een biertje drinkt met je maten. Wil je meer weten over pellet smoker bediening op afstand? Als je het zelf bouwen te ingewikkeld vindt worden, zijn er ook kant-en-klare opties.

De Inkbird IBBQ-4T is een draadloze thermometer die je kunt koppelen aan een schakelaar (als je die handmatig omzet). Of kijk naar de Meater+ thermometer.

Die meet draadloos, maar stuurt je pellet smoker niet aan. De echte gave ervaring blijft toch een pellet smoker Google Home integratie via je eigen IoT-verbinding.

Het is een project waar je trots op bent. En het smaakt gewoon beter.